Een aantal belangrijke Europese bondgenoten werkt, sinds de Amerikaanse president Donald Trump een nieuwe slinger aan het vredesoverleg met Rusland gaf, met de VS aan ‘veiligheidsgaranties’ voor Oekraïne. Die moeten Oekraïne tegen Rusland beschermen zodra de strijd zou worden gestaakt. Daarmee is niet gelijk gezegd dat Poetin ook daadwerkelijk akkoord zal gaan met de veiligheidsgaranties.
Aanvankelijk mikten de onderhandelaars er volgens ingewijden op eind deze week af te ronden, maar dat lijkt dus te vroeg.
De hoogste veiligheidsadviseurs van de betrokken landen ‘werken aan ieder specifiek onderdeel’, zei Zelensky op X na overleg met de Turkse president Recep Tayyip Erdogan.
Aan het overleg nemen in principe de belangrijkste Europese landen en ook Finland deel. Ook de Turkse defensieminister zal zich ermee bemoeien om te zien wat Turkije kan bijdragen, zei Erdogan volgens Zelensky.
Als Europa en Amerika het eens worden over veiligheidsgaranties voor Oekraïne, kan dat een extra drukmiddel worden tegen Rusland, vertelde Julia Soldatiuk-Westerveld, Oost-Europa deskundige van het Instituut Clingendael, eerder aan RTL Nieuws. “Met geloofwaardige veiligheidsgaranties staat Oekraïne sterker in de onderhandelingen. En dan wordt Rusland misschien gedwongen om meer concessies te doen. Zo kunnen veiligheidsgaranties de uitkomst van een toekomstige vredesdeal veranderen.”
Militaire en financiële steun
Voorlopig is er nog geen overeenstemming. “Het lijkt alsof alle partijen verschillende dingen bedoelen als ze praten over vrede en veiligheidsgaranties. Oekraïne wil dat Europa en de VS met hun troepen reageren als Rusland opnieuw aanvalt.”
“Maar Europa bedoelt met veiligheidsgaranties dat het meer militaire en financiële steun levert, en Oekraïne zal adviseren”, gaat Soldatiuk-Westerveld verder. “Europese landen lijken op dit moment niet bereid om soldaten in Oekraïne neer te zetten. De Verenigde Staten gaan er juist wél vanuit dat Europa soldaten en wapens levert, en stellen nu voor om luchtsteun en inlichtingensteun te bieden.”
“Daarom is de hoofdtaak nu om te zorgen dat Oekraïne en haar partners in ieder geval over hetzelfde praten”, zegt Soldatiuk-Westerveld. Vervolgens kunnen ze hun afspraken gebruiken om druk uit te oefenen op Poetin, en hem eindelijk naar de onderhandelingstafel krijgen.
Afgelopen zondag vierde Oekraïne zijn 34e Onafhankelijkheidsdag. Dat werd ook door Oekraïners in Nederland gevierd, met zeer gemengde gevoelens:
