dochters en oudste kinderen worden het meest voorgetrokken

De studie, uitgevoerd door onderzoekers van Brigham Young University en Western University, analyseerde meer dan dertig eerdere onderzoeken met in totaal bijna 20.000 deelnemers uit de Verenigde Staten, West-Europa en Canada.

Ze ontdekten dat ouders, ondanks de populaire opvatting dat het jongste kind vaak wordt ‘verwend’, vooral de oudste kinderen lichtjes bevoordelen. Dit komt vooral naar voren als het gaat om controle en autonomie: oudste kinderen krijgen vaak meer vrijheid en minder regels dan hun jongere broers en zussen. 

Meisjes hebben meer empathie

En dan zijn er natuurlijk ook de dochters. Volgens het onderzoek zeggen ouders vaak dat ze hun dochters bevoordelen, hoewel meisjes dit zelf niet altijd merken. De verklaring hiervoor? Meisjes zouden gemiddeld makkelijker op te voeden zijn, dankzij een lager niveau van probleemgedrag en vaak een grotere mate van empathie en zelfcontrole. De onderzoekers geven wel aan dat er nog meer verklaringen zijn die niet in het onderzoek zijn meegenomen.

Familiepsycholoog Dave Niks komt regelmatig gezinnen tegen waarvan de kinderen beweren dat er een favorietje is. Hij werkt met families die interne conflicten willen oplossen en komt vaak kinderen tegen die ervaren dat hun broers of zussen worden voorgetrokken. “Het is natuurlijk een taboe, maar kinderen voelen dat soms wel aan. Hoewel de ouders dat altijd ontkennen.” 

Niks vindt het niet verrassend dat het oudste kind extra speciaal is voor de ouders. “Je oudste kind is natuurlijk je eerste kind, die voelt alleen daarom al bijzonder”, zegt hij. Hij vergelijkt het met een eerste geliefde, auto of huis. “Die blijven ook een speciaal randje houden. Maar dat betekent niet dat je minder van je andere kinderen houdt.”

Kinderen zijn een spiegel

Wat de familiepsycholoog ook opvalt, is dat ouders een voorkeur hebben voor het kind dat het meest op ze lijkt. “Op het moment dat je veel herkent in een kind, wordt dit sneller jouw favorietje. Want je herkent dan ook de eigenschappen van jezelf waar je blij mee bent. Je kijkt als het ware in een spiegel.” Maar andersom geldt dus ook: als een kind minder op jou lijkt of dezelfde negatieve eigenschappen heeft als je partner, werkt dit nadelig.

Niks benadrukt wel dat het hebben van een favoriet kind niet per se betekent dat je als ouder ook per se minder streng bent. “Sommige ouders kunnen juist strenger zijn voor het kind waar ze een lichte voorkeur of zwak voor hebben, omdat ze voorzichtiger zijn.” Voorbeelden zijn ouders met ernstig zieke kinderen of kinderen die worden gepest.

Maar is het voortrekken van kinderen nou echt zo erg? De onderzoekers van de studie waarschuwen dat een verschillende behandeling van broers en zussen wel degelijk schadelijke gevolgen kan hebben. Vooral de kinderen die minder bevoordeeld worden, kunnen in hun ontwikkeling negatieve effecten ervaren, zoals een lager zelfbeeld en meer probleemgedrag.